Galatasaray’ın hikâyesi, yeşil sahaların yanında basketbol parkelerinde de yazıldı. Bir mektepte başlayan spor sevgisi, kuşaklar boyunca taşınarak unutulmaz kadrolara ve büyük başarılara dönüştü.
1911 yılında Ahmet Robenson’ın Galatasaray Lisesi öğrencilerini basketbolla tanıştırma girişimi, Türk basketbol tarihinin öncü adımlarından biriydi. O gün atılan tohum, zamanla köklü bir basketbol geleneğine dönüştü.
Erkek basketbolunda Yenilmez Armada, kadın basketbolunda Sarayın Sultanları, tekerlekli sandalye basketbolunda Engelsiz Aslanlar… Aynı renkler altında, farklı kuşakların emeğiyle büyüyen ortak bir miras.
Bu bölümde Galatasaray basketbolunun geçmişten günümüze uzanan yolculuğunu; efsane oyuncularını, antrenörlerini ve unutulmaz kadrolarını birlikte hatırlayacağız. Şampiyonlukları ve Avrupa zaferlerini ise ayrı sayfalarda ayrıntılarıyla ele alacağız.
Her fotoğrafın ardında bir hatıra, her formanın içinde bir emek var. Bizim görevimiz, bu değerli geçmişi gelecek kuşaklara taşımak.
Geçmişimizi unutmayalım, unutturmayalım.
AHMET ROBENSON: TÜRK SPORUNUN ÖNCÜLERİNDEN
Galatasaray’ın geçmişinde öyle insanlar vardır ki emeklerini tek bir sıfatla anlatamazsınız. Sporcu dersiniz, öğretmenliği eksik kalır. Öğretmen dersiniz, öncülüğü unutulur. Yönetici dersiniz, sahada geçirdiği yıllar gölgede kalır.
Ahmet Robenson, işte o isimlerden biridir.
Galatasaray’ın kalesini koruyan, gençleri yeni sporlarla tanıştıran ve daha sonra kulübün başkanlığını üstlenen Robenson’ın hayatı, bir mekteple kurulan bağın insanın bütün yaşamına nasıl yayılabildiğini gösterir.
İstanbul’da başlayan yeni hayat
İngiliz kökenli bir aileden gelen Ahmet Robenson, çocuk yaşta İstanbul’a yerleşti. Kardeşleri Yakup ve Abdurrahman’la birlikte Mekteb-i Sultani’de eğitim gördü.
Bu mektep, onun için yalnızca derslere girip çıktığı bir okul olmayacaktı. Sporla kurduğu bağın, arkadaşlıklarının ve yıllar boyunca sürecek Galatasaray sevgisinin merkezi hâline gelecekti.
Faik Üstünidman’ın öğrencisi olarak farklı spor dallarıyla tanıştı. Ardından öğrendiğini başkalarına öğretme yolunu seçti.
Galatasaray’ın ilk şampiyonluklarında onun elleri vardı
Kulübün 9 numaralı kurucu üyesi Ahmet Robenson, Galatasaray futbol takımının ilk yıllarında kalecilik yaptı.
1908–1909, 1909–1910 ve 1910–1911 sezonlarında kazanılan İstanbul Ligi şampiyonluklarında sarı-kırmızılı kaleyi korudu.
Bugünkü imkânların bulunmadığı, futbolun henüz yerleşmeye çalıştığı yıllardı. O günlerin futbolcuları, oynadıkları oyunla birlikte bir kulübün geleceğini de inşa ediyordu.
Robenson, bu ilk kuşağın önemli isimlerinden biri oldu.
Öğrencilikten öğretmenliğe
Mekteb-i Sultani’de beden eğitimi öğretmeni olarak görev yapan Robenson, gençlerin farklı sporlarla tanışması için çalıştı.
Onun hikâyesinin en değerli yanlarından biri de budur: Kendi sporculuğuyla yetinmemiş, öğrendiklerini öğrencilerine aktarmıştır.
Bir okulda spor kültürünün yerleşmesi, yalnızca yetenekli öğrencilerle mümkün olmaz. Onlara yol gösteren, yeni bir oyunu denemeleri için cesaret veren öğretmenlere de ihtiyaç vardır.
1911: Basketbola açılan kapı
Ahmet Robenson, 1911 yılında Galatasaray Lisesinde öğrencilerine basketbol oynatmaya girişti.
Oyunun kuralları yeterince bilinmiyordu. Deneme sırasında yaşanan yaralanmalar ve uygulamadaki güçlükler nedeniyle çalışma sürdürülemedi. Ancak Türk öğrencilerin basketbolla tanışmasında önemli bir adım atılmış oldu.
Türkiye’de daha önce Robert Kolejinde basketbol denemeleri yapılmıştı. Robenson’ın Galatasaray Lisesindeki girişimi ise bu sporun Türk gençleri arasında tanınmasının öncü halkalarından biriydi.
1921 yılında Amerikalılara karşı oynanan erken dönem basketbol karşılaşmasında Türk karmasının kaptanlığını da üstlendi.
Bugün Galatasaray basketbolunun geçmişine dönüp baktığımızda, ilk sayfalarda onun adını görmemizin sebebi budur.
İzcilik ve farklı spor dalları
Robenson’ın emeği futbol ve basketbolla sınırlı değildi.
Kardeşi Abdurrahman’la birlikte izcilik faaliyetlerinin gelişmesinde öncü rol oynadı. Tenis ve hokey gibi sporların öğrenciler arasında yaygınlaşmasına da katkı verdi.
Gençlerin birlikte hareket etmesini, sorumluluk almasını ve bedensel gelişimini destekleyen bu çalışmalar, mektebin spor hayatını zenginleştirdi.
Savaşın gölgesinde
Birinci Dünya Savaşı, Robenson ailesinin hayatında ağır kayıplara yol açtı.
Ahmet Robenson, Osmanlı ordusunda Doğu Cephesi’nde görev yaptı. Kardeşleri Yakup ve Abdurrahman’ı savaş yıllarında kaybetti.
Spor sahalarında ve okulda birlikte geçirilen yılların ardından gelen bu kayıplar, onun hayat hikâyesinin hüzünlü bölümünü oluşturdu.
Kalecilikten kulüp başkanlığına
Ahmet Robenson, Galatasaray’a yönetici olarak da hizmet etti ve kulübün beşinci başkanı oldu.
Bir zamanlar kalesini koruduğu kulübün sorumluluğunu bu kez yönetimde üstlenmişti.
Öğrenci, sporcu, öğretmen ve başkan…
Bu sıfatların her biri, onun Galatasaray’la kurduğu bağın başka bir dönemini anlatır.
Okyanusun ötesine uzanan yol
1929 yılında Amerika Birleşik Devletleri’ne giden Robenson, yaşamının sonraki yıllarını orada geçirdi.
İstanbul’dan uzaklaşmıştı; fakat Galatasaray’ın ve Türk sporunun geçmişinde bıraktığı emek burada kaldı.
Yıllar sonra onu hatırlarken, bir kalecinin kurtarışlarını ve bir öğretmenin öğrencilerine açtığı yeni yolları birlikte düşünmek gerekir.
Bir mektebin hafızasında
Galatasaray basketbolunu anlatmaya Ahmet Robenson’dan başlamamız bir vefa borcudur.
Çünkü büyük başarıların gerisinde, henüz ortada kupalar ve dolu tribünler yokken çalışan insanlar vardır. Yeni bir oyunu öğrenen, öğrencilerine öğretmeye uğraşan ve karşılaştığı güçlüklerin içinde bir başlangıç yapan insanlar…
Ahmet Robenson, o başlangıçların insanıdır.
Onu hatırlamak, Galatasaray’ın bir spor kulübüne dönüşmesinde öğretmenlerin, öğrencilerin ve ilk sporcuların emeğini de hatırlamaktır.
Geçmişimizi unutmayalım, unutturmayalım.
Sevgiyle Kalın.
Tufan Akol – GAZETA LA 1905