BÖLÜM 1
FUTBOL VE ZEKÂ
Futbol, dünyanın en çok izlenen ve en büyük tutkularından biridir. Yıllar boyunca bu oyunun fizik gücü, teknik beceri ve mücadeleyle kazanıldığı düşünüldü. Oysa bugün futbol bambaşka bir noktaya geldi.
Modern futbol artık yalnızca ayaklarla değil, zekâyla oynanıyor.
Bir futbolcunun top ayağına gelmeden önce sahayı taraması, rakibin hamlesini önceden sezmesi, boş alanları görmesi ve saniyeler içinde doğru kararı verebilmesi günümüz futbolunun en değerli özellikleri arasında yer alıyor.
İşte buna futbol literatüründe Football IQ, yani futbol zekâsı deniliyor.
Yüksek Football IQ’ya sahip bir oyuncu yalnızca pas atan değil; oyunu yönlendiren, takımını organize eden ve maçın akışını değiştirebilen futbolcudur.
Bugün dünyanın en büyük kulüpleri transfer yaparken sadece fiziksel özelliklere bakmıyor. Oyuncunun karar verme becerisi, oyun görüşü, taktik disipline uyumu ve baskı altındaki performansı da en az teknik kapasitesi kadar önem taşıyor.
Modern futbolun dikkat çekici örneklerinden biri, saha içinde olduğu kadar akademik başarıları ve zihinsel kapasiteleriyle de adından söz ettiren futbolculardır.
Çeşitli kaynaklarda yaklaşık 150 IQ seviyesinde olduğu belirtilen Frank Lampard, yalnızca başarılı bir orta saha değil, üstün akademik performansıyla da tanındı.
Mario Balotelli hakkında da yüksek bilişsel kapasiteye sahip olduğuna dair değerlendirmeler yapıldı. Kariyeri ise zekânın disiplin ve istikrarla birleşmediğinde tek başına yeterli olmadığını gösteren ilginç örneklerden biri oldu.
Juan Mata, futbol oynarken Gazetecilik ve Spor Bilimleri alanlarında üniversite eğitimini sürdürdü.
Gerard Piqué, futbolculuğunun yanında girişimcilik ve iş dünyasındaki yatırımlarıyla da öne çıktı.
Beş dili akıcı konuşan Petr Čech, yalnızca kurtarışlarıyla değil, saha içindeki iletişim ve organizasyon becerisiyle de modern futbolun örnek isimlerinden biri oldu.
Yedi dilin üzerinde konuşabilen Romelu Lukaku, farklı futbol kültürlerine kısa sürede uyum sağlayarak futbolun yalnızca fizik değil, iletişim ve oyun aklı gerektirdiğini gösterdi.
Arjen Robben, rakipleri ne yapacağını bilmesine rağmen yıllarca durdurulamadı. Çünkü onu farklı yapan yalnızca hızı değil, doğru zamanda doğru kararı verebilmesiydi.
Modern futbolun “kaleci-libero” anlayışını değiştiren Manuel Neuer ise sahayı bir satranç ustası gibi okuyarak kaleciliğe bambaşka bir boyut kazandırdı.
Ancak futbol tarihine yön veren isimler yalnızca akademik başarılarıyla değil, olağanüstü oyun zekâlarıyla da hafızalara kazındılar.
Johan Cruyff… Lionel Messi… Xavi Hernández… Andrés Iniesta… Andrea Pirlo… Luka Modrić… Kevin De Bruyne… Zinedine Zidane…
Bu oyuncuları farklı kılan yalnızca teknik becerileri değildi.
Top ayağına gelmeden önce oyunu okumaları…
Boş alanları herkesten önce görebilmeleri…
Ve baskı altında en doğru kararı verebilmeleriydi.
Johan Cruyff’un yıllar önce söylediği şu söz, modern futbolun belki de en doğru tanımıdır:
“Futbol basit bir oyundur. Zor olan, basit futbol oynamaktır.”
Bugün dünyanın en başarılı kulüpleri ve teknik adamları da aynı gerçeği kabul ediyor.
Futbolda başarı artık yalnızca fiziksel güçle açıklanmıyor.
Zekâ…
Oyun görüşü…
Doğru karar verme…
Ve futbol aklı…
Modern futbolun en değerli sermayesi hâline gelmiş durumda.
Belki de bu yüzden artık en hızlı koşan değil…
En hızlı düşünen kazanıyor.
Devam edecek…
Tufan Akol
GAZETA LA 1905